|
POLİKİSTİK OVER SENDROMUNDA
KİLO KONTROLÜNÜN ÖNEMİ
|
"Çok sayıda kist içeren yumurtalık dokusu" anlamına gelen Polikistik Over Sendromu bir yumurtlama bozukluğudur. Diğer pek çok hormonal hastalık gibi polikistik over sendromunun da nedeni tam olarak bilinmemektedir. Stres, obezite, insülin direnci, sinir sistemindeki bazı hormonların salınımındaki bozukluklar ve genetik faktörlerin rolü üzerinde durulmaktadır.
Belirtileri sıklıkla; adet gecikmeleri veya düzensiz adet kanamaları, tüylenme, yağlı cilt ve sivilcelenme gibi kozmetik sorunlar, zor gebe kalma veya gebe kalamama, gebe kalınması durumunda ise artmış düşük yapma riski ile karakterizedir. Uzun vade de ise rahim kanseri riskini, testosteron hormonunun sürekli yüksek kalmasına bağlı olarak kan yağlarının seviyesinin yükselmesi nedeniyle çeşitli kalp hastalıklarına yakalanma riskini de arttırmaktadır.
Kan şekerinin düzenlenmesinden sorumlu olan insülin hormon salgısının bozulması nedeniyle aşırı derecede karbonhidrat tüketimi ve hipoglisemik dönemler sonucu insülin direncine, kilo alma sorununa veya kilo vermekte zorlanmaya neden olmaktadır. Bunun sonucunda da şeker hastalığına yakalanma riski ve obezite de söz konusu olmaktadır.
Polikistik over sendromlu kadınlarda özellikle bel ve karın bölgesindeki kilo artışı, kalça bölgesinden daha fazla olmaktadır. Bu durum altta yatan bozulmuş şeker ve insülin metabolizmasının bir göstergesidir.
Tedavide asıl amaç yumurtlamayı yeniden sağlamaktır. Kilolu hastalarda sadece kilo kaybı ile yumurtlama fonksiyonları ve dolayısı ile mensturasyon normale dönebilmektedir. Dolayısıyla Polikistik over sendromu olan kadınların çoğunluğunun veya kilo vermesi veya kilolarını koruması gerekmektedir.
Genellikle polikistik over sendromu belirtileri hareketli (aktif) bir yaşamdan, daha hareketsiz (pasif) bir yaşama geçildikten sonra ortaya çıkmaktadır. Kişinin önce oturup kendi yaşam tarzını ve beslenme alışkanlıklarını gözden geçirmesi ve bu yaşam tarzının kilo almasına veya kilosunu koruyamamasına neden olduğunu fark etmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak polikistik over sendromunda; var olan fazla kiloların vakit kaybedilmeden verilmesi için uygun beslenme programının oluşturulması ve düzenli egzersiz ile tedavinin ilk basamağı oluşturulmalıdır.
· Bu aşamada yeterli ve dengeli beslenme alışkanlıkları kazanılmalı ve ‘ Davranış Değişikliği ‘ bir yaşam tarzı haline getirilmelidir.
· Kişinin yaş, BKI ve metabolik gereksinimlerine uygun olarak kalorisi hesaplanmış, karbonhidrat/yağ ve protein oranı ayarlanmış bir diyet programı ile diyetisyen tarafından kontrollü bir şekilde diyet tedavisinin uygulanması gerekmektedir.
· Günde 3 ana 3 ara öğün şeklinde öğün saatleri ve miktarları düzenlenerek insülin regülasyonu sağlanmalıdır.
· Diyet ilkeleri olarak yağ ve şeker oranı düşük, posa içeriği yüksek, kompleks karbonhidratların tercih edildiği bir program benimsenmelidir.
- Yemekleri yavaş yemek, porsiyon kontrolü yapmak oldukça önemlidir.
- Dengeli bir diyet ile birlikte egzersizin önemi çok büyüktür. Düzenli yapılan egzersiz ile insülin regülasyonu sağlanır, metabolizma hızlandırılıp kilo kaybı anlamlı hale getirilmiş olunur.
Polikistik Over Sendromlularda multidisipliner çalışmanın (doktor, diyetisyen) önemi hatırlanmalı ve kişiler bu şekilde takip edilmelidir. Tedavinin her aşamasında hasta merkezli çalışmak ve motivasyon çok önemlidir.
Özel Jimer Hastanesi
Diyetisyen Sabiha ATAÇ